Sa mga kalakbay

SA MGA KALAKBAY

dapat nang tumula ng tumula

pagkat baka mamatay na bigla

tandang handa at may ginagawa

upang mulatin ang dukhang madla

di lang panahon ang nauubos

panahon pa ng coronavirus

panahon din ng pambubusabos

at kayrami ring naghihikahos

buti kung bumubuti ang lagay

ng bawat isang mga kalakbay

at kung sumakbibi na ang lumbay

kaya pa ba ng diwang magnilay

tula ng tula kahit ganito

sana'y nasa maayos pa kayo

ngunit magpatuloy pa rin tayo

baka masolusyonan pa ito

"mag-ingat!" ang tanging masasabi

sa katoto, kalaban, kakampi

mag-ingat sa sakit na salbahe

habang katha'y nasa guniguni

- gregoriovbituinjr.

Pagsisilbi

PAGSISILBI

isa man akong kadalasang binabalewala

ayos lang, habang patuloy sa misyon at adhika

kahit di man pansinin ang tulad kong maglulupa

patuloy akong kikilos, buhay ko'y nakahanda

tinuring akong alikabok ng nasa burgesya

tinuring akong puwing sa kanilang mga mata

tinuring akong putik sa madulas na kalsada

tinuring akong tuldok na itim sa puting tela

hayaan akong sa kapwa'y magkaroon ng silbi 

lalo't pinili ko'y buhay na di makasarili

hayaan akong ihalo kapara ng adobe

sa ginagawang gusali ng bunying anluwagi

sapagkat namumutiktik ang balon ng pag-asa

upang lumaya ang masa sa bulok na sistema

nakikibaka pa rin sa gitna ng pag-iisa

habang nagdaralita ang nakararaming masa

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Hayak

HAYAK

marahil nga'y lagi akong nakalutang sa ere

nakatingalang nagninilay ng mga nangyari

tila walang ginagawa subalit super busy

sukdulan man ang hirap, patuloy sa pagmumuni

tila isang lawing lumilipad sa panginorin

tutok ang mata sa lupa't tila may dadagitin

kumakalam ang sikmura't ang hanap ay pagkain

maingat sa paglipad, alam kung anong gagawin

subalit bakit mga pangarap ay naglalaho

kung walang adhikang sa puso't diwa'y nahahango

dapat matiyak na may maipakain kay Bunso

nang hindi na kailangang magbubo pa ng dugo

iyang makatang hayak, nakalutang ang isipan

nasa'y masarap na pulutan ang nais matikman

nais bumarik upang bumalik sa katinuan

at makaulayaw muli ang dukhang mamamayan

- gregoriovbituinjr.

* hayak (pang-uri) - nakalutang ang isipan, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 439

Simulaing nilulunggati

SIMULAING NILULUNGGATI

simulaing nilulunggati   

sa iwing puso'y naghahari

habang kinukurot ang budhi

pag-ibig ang namumutawi

binibitbit lagi ang bayag

nagsusuri ngunit di bulag

problema't isyung nakalatag

ay solusyon ang inaambag

lumilipad ang mga lawin

sa matayod na panginorin

minsan nga'y di mo iisipin

na ikaw pala'y dadagitin

mistula silang mga aba

hinahamak lang ng burgesya

wala nang galang sa hustisya

karapatan ay binastos pa

kaya dapat may pagbabago

upang masa'y di matuliro

lansagin ang kapitalismo

at itayo'y sistemang bago

isang makataong lipunan

gumagalang sa karapatan

hustisya'y pinaglalaban

nagpapakatao ang tanan

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa lalawigang kanyang napuntahan

Parang langay-langayan

PARANG LANGAY-LANGAYAN

para lamang akong langay-langayang nasa hawla

di tulad ng langgam na laging maraming kasama

walang magkomento sa pahayag kong nagawa na

para sa pinagsisilbihang samahan at masa

kahit sa panawagang katarungang panlipunan

o pagbago sa sistemang tadtad ng kabulukan

kahit sa nalikhang tula para sa sambayanan

upang kung may mali sa sinabi'y aking malaman

tila baga walang mga kasangga o kakampi

bahala ka diyan, sa pag-iisa'y tanging saksi

para bang langay-langayang ayaw nilang makanti

o kaya'y kalabitin man lang gayong magkatabi

tila ako langay-langayang kanilang nabihag

naduling sa bitag, isip kasi'y anong maambag

sana'y may magkomento na sa tula ko't pahayag

nang di madama ang pag-iisa't buhay na hungkag

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa lalawigang kanyang napuntahan

Pagpinta sa plakard

PAGPINTA SA PLAKARD

malapit na naman ang Mayo Uno, kailangan

muli natin ang magpinta sa plakard ng islogan

magsasama-sama muli ang manggagawa't bayan

upang Dakilang Araw ng Paggawa'y ipagdiwang

gawin nang regular ang kontraktwal na manggagawa;

sahod ay itaas, presyo ng bilihin, ibaba;

lakas paggawa'y nararapat lang bayarang tama

hiling sa lockdown: libreng gamot at pangangalaga

dapat tayong may pulang kartolina't puting pinta

o kaya nama'y pulang pinta't puting kartolina

ipapahid nating anong husay gamit ang brotsa

ang ating panawagan nang malinaw na mabasa

gamit natin ang mga plakard sa bawat pagkilos

upang ang masa, mga isyu natin ay matalos

pagsasamantala, pang-aapi't pambubusabos

ay atin palang inaadhika upang matapos

pagpipinta sa plakard ay marangal na gawain

nang isyung mahalaga sa madla'y maiparating

kaya pag may nakita kang rali'y agad basahin

anong nakasulat sa plakard, ang isyu'y alamin

pag nakumbinsi, sa pagkilos ay sumama na rin

- gregoriovbituinjr.

Tula sa Mayo Uno (para sa Teatro Pabrika)

TULA SA MAYO UNO

PARA SA TEATRO PABRIKA

11 pantig bawat taludtod

tangan-tangan ng uring manggagawa

ang mabigat na maso ng paglaya

upang pagsasamantala'y mawala

sistemang kapitalismo'y magiba

tinanganan ng obrero ang maso

ng kasaysayan isang Mayo Uno

doon sa Haymarket Square, Chicago

ay nagkaisa ang libong obrero

hiling na walong oras na paggawa

ay ipinaglaban ng manggagawa

isang usaping tunay na dakila

at sa daluyong, sila'y sumagupa

sa Paris, paglipas ng ilang taon

Mayo Uno'y kinilala na doon

isang Araw ng Paggawa ang layon

Mayo Unong dakila hanggang ngayon

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

* ang tula'y bilang pagtalima sa hiling ng mga kasama sa Teatro Pabrika

Protektahan ang mga bata

PROTEKTAHAN ANG MGA BATA

nakagigimbal ang mga balita, anong tindi

ulat kaninang umaga, lumbay ang sumakbibi

namatay sa sunog ang tatlong anyos na babae

nabaril ng airgun ang walong anyos na babae

nakita sa balita habang ako'y nagdidildil

isa'y sa aksidente, isa pa'y sa pamamaril

bata'y di nasagip sa sunog, sinong masisingil

suspek sa pamamaril, buhay ang nais makitil

tinaga pa ng loko ang sumaklolong matanda

ang krimen niyang ito'y tunay na kasumpa-sumpa

nakalulungkot ang sinapit ng dalawang bata

sa pagprotekta sa kanila'y dapat maging handa

bakit dalawang batang babae ang nabiktima

marahil nagkataon lang na naiulat nila

sana ang dalawang bata'y magkamit ng hustisya

kaya ang sigaw ko'y hustisya para sa kanila

sa Convention on the Rights of the Child, basahin doon

na karapatan nilang magkaroon ng proteksyon

ang nangyari sa dalawang bata'y malaking hamon

sa gobyerno, sa atin at sunod na henerasyon

- gregoriovbituinjr.

04.27.2021

Pag-alagata

PAG-ALAGATA

naroroong nakatalungko't inaalagata

ang ilang alalahaning halos di matingkala

maraming isyu't usaping di agad maunawa

na tumatarak sa puso't may mga talusira

ibig sabihin, may mga balimbing sa tag-araw

na sa likod ay handa kang tarakan ng balaraw

parang talupaya silang kunwa'y di gumagalaw

tila kayrami mong parusang sila ang nagpataw

sino nga bang tunay na kaibigan o kasangga

upang sama-samang malutas ang mga problema

marahil ay wala, kaya dapat lamang magdiskarga

ng anumang pasan sa puso't balikat tuwina

naglutangan ang plastik at upos sa karagatan

ngunit walang magawa ang mga pamalaan

habang nagdaraan ang ulan at hanging amihan

may mga nananaghoy pa rin sa dakong silangan

tingnan ang balimbing na gaya ng taksil na trapo

pakuya-kuyakoy lang sa harap man ng delubyo

kahit nagkalat na ang mga sapal at bagaso

naroong di matinag ang pagkatao't prinsipyo

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Lakarin ma'y kilo-kilometro

LAKARIN MA'Y KILO-KILOMETRO

balita nga'y kilo-kilometro ang nilalakad

ng maraming taong, kundi gutom, ay sawimpalad

nawalan ng trabaho at lockdown sa komunidad

kaunting pangkain ng pamilya ang tanging hangad

pipila sa community pantry maaga pa lang

bakasakaling ang pamilya'y may maiuulam

wala na raw kasing ayuda ang pamahalaan

kaya community pantry na ang inaasahan

maraming nagbibigay, mas maraming kumukuha

dahil tunay na kayraming nagugutom na masa

lalo na't manggagawa'y natanggal na sa pabrika

nawalan pa ng tahanan sa gitna ng pandemya

kaya biyaya ang community pantry sa tao

magbigay ka, kumuha ng sapat para sa inyo

pagbibigayan at pagdadamayan ang konsepto

na batid nila, lakarin ma'y kilo-kilometro

- gregoriovbituinjr.

Huwag maging palabusakit

HUWAG MAGING PALABUSAKIT

sa tungkulin nati'y huwag maging palabusakit

na sa inumpisahang mulat ay biglang pipikit

tila ba kinabukasan ay ipinagkakait

kapara'y ningas-kugon na gawaing walang bait

kapit lang sa inumpisahan at pakatutukan

ang inyong napagplanuhan at napagkaisahan

kaya ba hindi magawa'y wala pang pondo iyan

pondo'y paano pinlano nang umusad naman

huwag maging palabusakit, huwag ningas-kugon

sa mga plano'y tiyaking isip ay nakatuon

anong kalakasan o kahinaan ninyo ngayon

sinong dapat magpatupad, sinong kikilos doon

sayang lahat ng napag-usapan, plano't gawain

kung pagiging palabusakit ang paiiralin

- gregoriovbituinjr.

* palabusakit -[Sinaunang Tagalog] paggawa sa simula lamang, 

mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 889

Mutual aid, di limos, ang community pantry

MUTUAL AID, DI LIMOS, ANG COMMUNITY PANTRY

ito'y hindi limos, kundi pag-agapay sa kapwa

hindi kawanggawa kundi pagtutulungang kusa

bigayan, ambagan, damayan, kaisahang diwa

hindi charity, kundi mutual aid, ang siyang tama

iyan ang paglalarawan sa community pantry

damayan ng bawat isa, di limos, di charity

salamat kung naipaliwanag itong mabuti

upang hindi i-redtag ng mga loko't salbahe

prinsipyo dito'y magbigay ayon sa kakayahan

at kumuha lang ayon sa iyong pangangailangan

sa bawat araw at kapwa'y iisipin din naman

na siyang patnubay natin sa pagbabayanihan

di ba't kaygandang konsepto ng community pantry

na sa panahong ito'y nagdamayan ang marami

- gregoriovbituinjr.

* Balita mula sa: https://newsinfo.inquirer.net/1420463/community-pantry-not-charity-but-mutual-aid

Magkatunog kasi

MAGKATUNOG KASI

pakinggan mo, magkatunog kasi

sabihin mo: Community Pantry

ang dinig niya: Communist Party

kaya ni-redtag na ng salbahe

baka di attentive sa trabaho

lumabas ang kabugukan dito

binulong sa kanya ng demonyo

parang mansanas ni Eba ito

tigilan nyo na ang pangre-redtag

aba'y community pantry iyan

pagbabayanihan ang nilatag

tulungan, damayang di matinag

community pantry, di ba, Patreng

at hindi communist party, dingging

mabuti, kapag ating sabihin

sige nga, subukan mong ulitin

Maginhawa community pantry

di Maginhawa communist party

maliwanag naman pag sinabi

kaya huwag i-redtag si Ate

baka naman tadtad ng tutuli

iba ang narinig ng salbahe

ulitin nga: COMMUNITY PANTRY

malinaw, hindi communist party

- gregoriovbituinjr.

Sa lilim ng puno

SA LILIM NG PUNO

matapos dumalo sa programang pangkalikasan

ay namasyal naman ang magsing-irog sa liwasan

mapuno, mahangin, kaysarap ng pananghalian

habang kung anu-ano lang ang napapag-usapan

nagyaya lang si misis na doon kami'y dumalo

pagkat isang ninang namin ang nagsalita rito

Earth Day iyon, tatlong taon na iyon, ang tanda ko

nakinig kami't maraming napag-aralang bago

kapwa suot ay lunting tshirt na may sinasabi

sa kanya'y kay Pope Francis, may-akda ng Laudato Si

akin naman ay panawagan ng Save Sierra Madre

nangangahulugang sa mundo, kami'y magsisilbi

kaysarap ng aming pahinga sa lilim ng puno

na pinag-usapan ay punong-puno ng pagsuyo

- gregoriovbituinjr.

* ang litrato'y selfie ni misis noong Earth Day 2018 sa Ninoy Aquino Wildlife sa Lungsod Quezon

Community pantry sa Timor Leste

COMMUNITY PANTRY SA TIMOR LESTE

nakakatuwang balita dine:

"Nakarating na sa Timor Leste

ang diwa ng community pantry"

salamat, mga bagong bayani

sadyang nakakuha ng atensyon

ang bayanihan nating mayroon

sadyang diwa ng damayan ngayong

may pandemya't nagtutulong-tulong

ang Timor Leste'y katabing bansa

sakop ng Indonesia't lumaya

nabatid ang bayanihang diwa

na kanilang tinularang sadya

maraming salamat, Timor Leste

sa tinayong community pantry

bayanihang di makasarili

ang sa mamamayan nagsisilbi

- gregoriovbituinjr.

Gobyernong praning

GOBYERNONG PRANING

aba'y desperado talaga ang gobyernong praning

na pati nagbabayanihan ay nire-redtagging

palpak kasi't inutil ang puno nilang si Taning

na ang pamamaslang para sa kanya'y paglalambing

ayaw ng mga hayop sa nangyaring bayanihan

dahil nauungusan nito ang pamahalaan

kaya community pantry ay nire-redtag na lang

produkto ng kanilang matinding kainutilan

nasanay kasi ang gobyernong manakot ng tao

sanay pumaslang, walang galang sa due process of law

sinanay lang pumatay, kumalabit ng gatilyo

kaya walang respeto sa karapatang pantao

sana'y matapos na ang kagunggungang pangre-redtag

dahil nagdadamayan ang tao't walang nilabag

- gregoriovbituinjr.

Napakagandang prinsipyo ng community pantry

NAPAKAGANDANG PRINSIPYO NG COMMUNITY PANTRY

sabi: Magbigay ayon sa kakayahan

Kumuha batay sa pangangailangan

anong ganda nitong prinsipyo't islogan

mula sa puso ng nagbabayanihan

ito ang gabay sa community pantry

magbigay, huwag maging makasarili

mag-ambag sa kapwa't di ka magsisisi

magbayanihan ang prinsipyong kaytindi

pagkatapos, ire-redtag lang ng gunggong

tinulad pa sa mansanas ng ulupong

tila ba ayaw nilang may tumutulong

wala kasi silang papatayin doon

ulupong na nangre-redtag, alis diyan

kung bayanihan ay di maintindihan

kayong mapangwasak sa diwang damayan

ay magsibitiw na't tuluyang lumisan

- gregoriovbituinjr.

Pag-alala sa Cordillera Day

PAG-ALALA SA CORDILLERA DAY

pinaslang si Macliing Dulag ng mga sundalo

dahil planong Chico Dam ay ipinrotesta nito

at mawawalan sila ng tahanan dahil dito

kanilang lupang ninuno'y masisirang totoo

petsang Abril bente kwatro nang siya ay pinaslang

ng mga kawal ng gobyerno, mga pusong halang

petsang ginawang Cordillera Day ng mamamayan

at ginugunita taun-taon ng sambayanan

dalawa ang Cordillera Day, isa'y Hulyo Kinse

kasunduang Cory Aquino't Padre Balweg dine

subalit ngayong Cordillera Day ay nagsisilbi

bilang paalala kay Macliing bilang bayani

pagpupugay sa Cordillera Day, kami ni misis

ay kapwa inaalala ito ng walang mintis

- gregoriovbituinjr.

04.24.2021

* Pinaghalawan:

https://newsinfo.inquirer.net/395097/what-went-before-cordillera-day

https://newsinfo.inquirer.net/1110387/indigenous-people-celebrate-cordillera-day-with-street-protest

May community pantry na rin si Gabby Garcia

MAY COMMUNITY PANTRY NA RIN SI GABBY GARCIA

talaga ngang inspirasyon ang community pantry

kaya nagsulputan ang mga ito't dumarami

nagtayo na rin ng community pantry si Gabbi

Garcia na nais tumulong, sa kapwa'y magsilbi

sinabi nga niya sa panayam sa telebisyon

nagsulputang community pantry ay inspirasyon

kaya nagtayo rin siya nito't nais tumulong

kaygandang adhika para sa masang nagugutom

lalo na ngayong may pandemya't kulang ang ayuda

nagbibigayan at nagdadamayan na ang masa

tunay na bayanihan ay kanilang pinakita

ang bayanihang ito sa mundo na'y nababasa

at sa iyo, Gabbi Garcia, maraming salamat

sa panahong may pandemya, tumulong ka ring sukat

sa kabutihan mo, sana'y marami pang mamulat

Oh, Gabbi Garcia, taospusong pasasalamat

- gregoriovbituinjr.

Pagpupugay sa mga naglilingkod sa pantry

PAGPUPUGAY SA MGA NAGLILINGKOD SA PANTRY

sa nagtatayo ng kanilang community pantry

pagpupugay, mabuhay kayo't kayraming sumali

at nagboluntaryo upang sa kapwa nga'y magsilbi

nakipagbayanihan, nakipagkapwa, bayani

aba'y imbes na i-redtag ay nakisawsaw na rin

ang mga pulitikong karamihan ay balimbing

na nilagay pa ang pangalan nila sa tarpolin

pati kapulisang dapat nakatutok sa krimen

pag inaral mo ang kasaysayan ng himagsikan

o ang natayong mga mapagpalayang kilusan

sa ayaw mo man o gusto, marami'y katugunan

ng masa sa kainutilan ng pamahalaan

maraming halimbawa nito'y ating makikita

tao'y hindi pumipikit at laging umaasa

sa ayuda't limos, kundi nag-iinisyatiba

upang mapunan yaong kakulangan ng sistema

tugon sa kainutilan kundi man sa kabulukan

ng lideratong nagpauso ng mga patayan

kaya di maikakaila ang pagsusulputan

ng community pantry na tugon sa kagutuman

espontanyo't batid ng masa ang halaga nito

kaya pinili nilang maglingkod sa kapwa tao

inisyatibang ito'y di matanggap ng gobyerno

dahil nasapawan ang palpak nilang liderato

sa mga nagsimula nito, maraming salamat

tinugunan ang kapalpakan, at kami'y namulat

na magbayanihan pala'y magagawa ng lahat

ng walang panibugho kundi maglingkod ng tapat

- gregoriovbituinjr.