Kung mga community pantry ay nire-redtag na

KUNG MGA COMMUNITY PANTRY AY NIRE-REGTAG NA

kung mga community pantry ay nire-redtag na

komunista daw, mabuti pala ang komunista

bayanihan at damayan yaong prinsipyo nila

kung ganyan nga, kayganda palang maging komunista

ika nga nila, magbigay ayon sa kakayahan

dagdag pa, kumuha ayon sa pangangailangan 

kung community pantry'y ganyan ang paninindigan

mabuti palang maging komunista kapag ganyan

sinabi nga noon ni Obispo Hélder Câmara

"When I give food to the poor, they call me a saint. 

When I ask why they are poor, they call me a communist."

mabuting gawa'y santa, pag nagtanong, komunista

kailangan nating tumindig habang iba'y takot

ipaglaban ang makatwiran laban sa baluktot

labanan ang pangre-redtag ng mga utak-buktot

kailangan nating makibaka, huwag matakot

nagsama-sama nang magtulungan ang mga tao

dahil sa mga hindi magampanan ng gobyeno

itinuturo sa atin ng karanasang ito

ang halaga ng pakikipagdadamayang totoo

bayanihan ang ipinakita ng community

pantry dahil nagtutulungan ang masang kayrami

kung tinawag akong komunista dahil sa pantry

sige, komunista na akong sa kapwa'y nagsilbi

- gregoriovbituinjr.

Sa mga utak-pulbura

SA MGA UTAK-PULBURA

balisawsaw ang utak kaya di naiintindihan

kung bakit community pantry ay nagsusulputan

pagpaslang ang alam, walang alam sa bayanihan

kaya nire-redtag pag may nakikitang damayan

nasa pandemya tayo, naunawaan ba nila

maraming manggagawang natanggal na sa pabrika

walang trabaho kaya nagugutom ang pamilya

regular, ginawang kontraktwal ng kapitalista

hanggang sa community pantry'y may nakaisip

upang makatulong at nagugutom ay masagip

munti man ang kusang loob na tulong, di malirip

na may mabubuting ang gawa'y walang kahulilip

dahil walang magawa, bayanihan ay ni-redtag

ng mga ulupong gayong wala namang nalabag

o nakitang nakasulat na gobyerno'y ibagsak

kundi talaga lang silang balisawsaw ang utak

doon na magmatapang sa sinasakop ng Tsina

o community pantry lang ang inyong kinakaya

o kaya sa tungkulin ay mabuting magbitiw na

kaysa gumawa ng kalokohan at inhustisya

- gregoriovbituinjr.

- litrato mula sa google

Paalala sa loob ng traysikel

PAALALA SA LOOB NG TRAYSIKEL

sumakay ako ng traysikel patungo sa pulong

at nakatutuwa ang mga nakapaskil doon

sapagkat tadtad ng paalala sa mamamayan

bawal magyosi sa mga pampublikong sasakyan

at terminal, sa umaga ibayad mo'y barya lang

may istiker pa ng Love Radio, at tayo'y makinig

at may Wow Tiyan pa sa isang lalagyan ng biskwit

habang ako naman ay naroong napapaisip

at kumatha ng paglalarawan ng buong tigib

paalala sa kalagayan nati't kalusugan

lalo't may pandemya't nais ng tao'y kaligtasan

maraming salamat, may mga paalalang ganyan

kaya nilitratuhan ko ang mga nakapaskil

mababasa pa sa gilid, "smoking cause mouth cancer"

- gregoriovbituinjr.

Pagtahak sa hindi makasariling buhay

PAGTAHAK SA HINDI MAKASARILING BUHAY

ako'y tumahak sa hindi makasariling buhay

pagkat hindi pagpapayaman ang sa puso'y taglay

buhay ko'y sa marangal na layunin inialay

lipunang makatao'y matayo ang aking pakay

bakit di ko nga ba isipin ang pagpapayaman?

ang mag-angkin ng mag-angkin ng yaman sa lipunan?

para ano? para kapwa ko'y pagsamantalahan?

ang maging sikat? sambahin ako ng mamamayan?

sayang ang buhay kung magpayaman lang ang isip mo

sayang ang buhay kung magpakabundat ka lang dito

sayang ang buhay kung magiging tuso sa negosyo

sayang ka kung wala kang banal na misyon sa mundo

bakit ka isinilang? upang yaman ay makamal?

mag-angkin ng milyong piso, maupo sa pedestal?

at magbababad sa bisyong babae, alak, sugal

ah, ganyan ba kababaw ang kasiyahan mo, hangal?

nasulat nga doon sa Kartilya ng Katipunan:

"Ang buhay na di ginugol sa banal na dahilan

ay kahoy na walang lilim kundi damong makamandag."

Kartilya'y gabay ko hanggang sa aking kamatayan

may esensya ang buhay kung sa masa'y naglilingkod

napagtanto ko bilang obrerong kayod ng kayod

at hindi sa walang kwentang buhay magpatianod

isang beses lang mabuhay, anong nakalulugod?

anong katuturan ng pagpapayaman sa mundo

at mag-angkin ng maraming pag-aaring pribado

wala, sayang ang buhay kung iyan lang ang layon mo

mabuti pang mamatay sa paglilingkod sa tao

oo, hanap ko'y katuturan, esensya ng buhay

kaya tinahak ay hindi makasariling buhay

sa pagtulong sa kapwa, sa pakikibakang tunay

na may silbi ako sa kapwa kahit na mapatay

- gregoriovbituinjr.

Isa pang tula sa Earth Day 2021

ISA PANG TULA SA EARTH DAY 2021

"I am an ecobricker and a yosibricker," oo

iyan nga ang napili kong itatak sa tshirt ko

upang sabihing halina't gumawa tayo nito

nang kalikasan ay mapangalagaang totoo

kasama ko si misis sa paggawa ng ecobrick

kung saan aming ginugupit ang naipong plastik

sa boteng plastik nga'y talaga namang sinisiksik

upang sa kalaunan ay patigasing parang brick

saka nagawang ecobrick ay pagdidikitin pa

upang gawing istruktura tulad ng munting silya

at pagpatung-patungin ito nang maging lamesa

dapat talagang matigas nang makatayo sila

ginagawa ko rin ang yosibrik mula sa upos

bilang kampanyang basura itong dapat maubos

mga hibla nito'y anong produktong matatapos

oo, gawing produkto upang kumita ang kapos

at kung may pagkakataon ka'y iyong unawain

ang aming ginagawang ito't pag-aralan mo rin

nang ecobrick at yosibrick ay ating paramihin

mabawasan ang mga basura ang misyon natin

- gregoriovbituinjr.

Huwag hayaang "manatiling naka-sign in"

HUWAG HAYAANG "MANATILING NAKA-SIGN IN"

isang booby trap iyang "manatiling naka-sign in"

isa iyang patibong, isang bitag, isang pain

bakit nanaisin mong "manatiling naka-sign in"

dahil ba sa password, ikaw ay makalilimutin

natanong ba, paano pag naiwang "naka-log in"

patay kang bata ka, may makakagamit nang iba

baka palitan pa ang password mo't magamit nila

"manatiling naka-sign in", di ka ba nagtataka

bakit "manatiling naka-sign-in" ang paanyaya

di lang virus ang sumisira sa kompyuter, di ba?

yaong nais "manatiling naka-sign in" ay tamad

nais lagi'y madali, burara sa seguridad

huwag hayaang ituring kang walang kapasidad

gayong nakapag-aral ka't sa kompyuter nga'y babad

subalit hinahayaang wasakin ang dignidad

kaya huwag hayaang "manatiling naka-sign in"

huwag tsekan baka pag-log out ay malimutan din

sa bahay man o sa computer shop, ito ang gawin

kundi'y baka paglaruan ka ng utak-salarin

at mismong sarili mo na ang kanyang baligtarin

- gregoriovbituinjr.

Tulang akrostik para kay A.P.Non

TULANG AKROSTIK PARA KAY A.P.NON

Ang kasalukuyang inspirasyon

Ng bayan: si Ana Patricia Non

Ang community pantry'y nilayon

Para walang masang nagugutom

Ang kanyang pantry'y alay ng loob

Tumutulong siyang kusang loob

Rinig niyang sa puso'y marubdob

Itong bayang sa gutom nalublob

Commitment sa pakikipagkapwa

Itong ginawa niyang talaga

At naging inspirasyon sa masa

Na pantry'y ginawa din ng iba

Oh, bagong inspirasyon ng bayan

Na laking tulong sa sambayanan

- gregoriovbituinjr.

Earth Day 04.22.2021

* litrato mula sa google

Ngayong Earth Day 2021

NGAYONG EARTH DAY 2021

Earth Day ay nagpapaalala

ng tahanan nating daigdig

ito'y alagaang tuwina

punuin natin ng pag-ibig

walang coal plants na sumisira

sa atmospera nitong mundo

walang polusyong lumulubha

at sa baga'y umaapekto

nagkalat na ang mga plastik

dagat ay puno na ng upos

mag-ekobrik at magyosibrik

bakasakaling makaraos

bawal na basura'y masunog

baka hininga'y di tumagal

kalikasan na'y nabubugbog

anong nakita nating aral?

alagaan ang kalikasan

at tanging tahanang daigdig

mga sumisira'y labanan

at dapat lang namang mausig

- gregoriovbituinjr.

04.22.21

Ipagdiwang ang tagumpay nina Lapulapu

IPAGDIWANG ANG TAGUMPAY NINA LAPULAPU

Ilang araw na lang ay atin nang ipagdiriwang

Ang ikalimandaang taong tagumpay sa Mactan

Halina't pagpugayan ang kanilang katapangan

Naitaboy agad ang mananakop na dayuhan

Sa pangunguna ng Portuges, ngalan ay Magellan

Mabuhay ka, Lapulapu, sa kabayanihan mo

At ng mga kasama mong mandirigmang tumalo

Sa mga dayuhan sa labanan sa Mactan dito!

Taospusong pagpupugay sa alaala ninyo!

Limangdaang taong singkad nang nakaraan iyon

Pinigilan n'yo ng apatnapu't apat na taon

Ang pagsakop ng dayo sa di pa ganap na nasyon

Iyan ang esensya bakit kayo dinadakila

Iyan ang mahalaga sa pagbubuo ng bansa

Mabuhay kayo, Lapulapu! Mabuhay! Mabuhay!

- gregoriovbituinjr.

04.21.2021

* Ayon sa kasaysayan, naganap ang Labanan sa Mactan noong Abril 27, 1521, mahigit isang buwan nang lumapag ang grupo ni Magellan sa Mactan

Ang mga pantry ay pagbabayanihan

ANG MGA PANTRY AY PAGBABAYANIHAN

nalalantad kasi'y kainutilan ng gobyerno

community pantry'y ni-redtag pa ng mga ito

kusa na ngang nagbabayanihan ang mga tao

pagtutulungan na, ni-redtag pa ng mga gago

mag-resign na sa pwesto kayong mga mapanira

aba'y sa West Philippine Sea kayo magsiga-siga

community pantry'y pagbabayanihang dakila

huwag pakialaman kung wala kayong magawa

kapara kayo ng alikabok sa tabi-tabi

mga utak na'y inaagiw, pawang marurumi

o kayo'y langaw na walang silbi kundi sa tae

sa pagre-redtag nyo sa mga community pantry

ipagtanggol ang mga pantry't pagbabayanihan

dahil gobyerno'y palpak kaya ito nagsulputan

- gregoriovbituinjr. 

Ang pamuwat

ANG PAMUWAT

bukod sa aliping sagigilid at namamahay

mayroon pa palang aliping saluwat sa hanay

tila ba timawa noon na naging malayang tunay

na iba sa timawa ngayong kawawa sa buhay

o kaya'y iba talaga ang aliping saluwat

may kalayaan na ang alipin ngunit di sapat

gumagawa sa bukid ng amo ng walang bayad

kundi nakakakain lang, tila paglayang huwad

malaya na siya dahil di na nilalatigo

lumaya dahil ba amo na'y nagpapakatao?

alipin pa rin siyang walang bayad kahit singko

habang nililinang ang bukirin ng kanyang amo

tunay nga bang lumaya o alipin pa ring sadya?

buhay na ba'y umalwan, dama na ba ang ginhawa?

o pamuwat na nagsisilbi'y tunay na dakila?

alipin nang isilang ngunit ngayon na'y malaya?

- gregoriovbituinjr.

* hango sa UP Diksiyonaryong Filipino, Binagong Edisyon, pahina 907

Pagsisikap

PAGSISIKAP

mabuti nang nagsisikap kung di pinapapasok

ang marunong sa pagkamit ng tagumpay sa tuktok

sa pagsisikap ay makakarating din sa rurok

pagkat di lang pulos marunong ang nailuluklok

matulog sa oras upang katawan ay gumanda

walong oras na tulog ay para sa resistensya

tiyakin lamang lagi ang paggising ng maaga

upang makapagbanat na ng buto sa tuwina

pinagsisikapang tunay ang asam na pangarap

magpagal, mag-aral, matuto, magtapos, magsikap

nang sa kalaunan ay maging manggagawang ganap

maging sahurang alipin sa bayang naghihirap

kahit di man makapasok ang sinumang marunong

dahil baka danasin ay pawang kutya't linggatong

pagsikapang buhatin ang sa balikat sinuong

bakasakaling may tagumpay ka ring masusumpong

- gregoriovbituinjr.

Congrats, Golden Cañedo, kampyon sa pag-awit

CONGRATS, GOLDEN CAÑEDO, KAMPYON SA PAG-AWIT

akala ko noong una'y si Sarah Geronimo

ako nga'y mali, siya pala'y si Golden Cañedo

kampyon ng The Clash Season 1, ako'y sumasaludo

kampyon sa kantahan, kaygandang tinig at idolo

napanood ko sa telebisyon, Sarah talaga

ang tinig niya'y nanghahatak, animo'y mahika

deja vu, tulad niya'y kampyon din noon si Sarah

na siya ngang tuntungan sa larangan ng musika

pambato ng Cebu, talagang golden voice si Golden

animnapu't dalawa'y naglaban, siya'y nagningning

nanguna, nagkampyon, tinig niya ang tumaginting

napabalikwas ako sa boses niyang kaygaling

sa iyo, Golden, ang tinig mo'y tunay na marikit

nagbunga ang lahat ng iyong pagpapakasakit

nawa'y magtagumpay ka pa sa mundo ng pag-awit

at kagandahang asal pa rin ay iyong mabitbit

- gregoriovbituinjr.

* kuha ng makatang gala sa replay ng The Clash, na paligsahan sa pag-awit ng GMA 7

CBA ng Uri

CBA NG URI

makipagtawaran sa gobyernong kapitalista

ang sambayanan hinggil sa mga isyu ng masa

tulad ng pakikipagtawaran ng unyunista

para sa benepisyo ng obrero sa pabrika

collective bargaining agreement ng uri'y panlahat

uring manggagawa't dukha'y nagkakaisang tapat

panlipunang serbisyo'y dapat sa lupa lumapat

at di sa bulsa ng mga gahamang nangabundat

ipinaglalaban ang dignidad ng kapwa tao

direktang paglahok ng manggagawa sa gobyerno

pati partisipasyon ng masa sa pagpaplano

ng pag-unlad ng bansa't walang maiiwan dito

pampublikong pabahay ang asam ng maralita

kuryente, tubig, iba pang serbisyo'y isabansa

dapat maregular ang kontraktwal na manggagawa

pambansang minimum na sahod ay dapat itakda

pagminina't produksyon ng plastik, huwag payagan

coal-fired power plants ay tuluyang patigilin naman

solusyong medikal, di militar, sa kalusugan

libreng mass testing para sa lahat ay ipaglaban

tuluyang tanggalin ang regresibong pagbubuwis

ipaglaban ang kapakanan ng babae't buntis

nakabubuhay na sahod para sa anakpawis

ipaglaban ang magkaroon ng hanging malinis

dekalidad, libreng edukasyon sa kabataan

paggalang sa karapatan ng bawat kasarian

agarang ipatigil ang redtagging at pagpaslang

at bawat karapatan ng tao'y dapat igalang

ilan lang sa hiling namin sa C.B.A. ng Uri

na kung di matugunan ng gobyernong naghahari

dapat lang patalsikin silang walang silbing imbi

na kahit isang minuto'y di dapat manatili

- gregoriovbituinjr.

Pagtagay

PAGTAGAY

paminsan-minsan, kailangan din nating tumagay

di lang upang magdiwang kundi ang makapagnilay

lalo't nangangamba sa panahong di mapalagay

na di na masilayan ang gintong uhay ng palay

maanong kayraming mga kwentong di nalilingid

na dahilan ng lumbay habang luha'y nangingilid

tumatagay ng mag-isa't nagkukulong sa silid

sa paunti-unting pagmumuni'y may nababatid

huwag mong kunin ang lubid, huwag magpatiwakal

lalo't naglalaro ang mga daga sa imburnal

dapat bukas na matwid ang sa isip mo'y kumintal

kaya huwag mong talikuran ang magandang asal

sige, tagay pa, tagay ng tagay hanggang malasing

at sa iyong pag-iisa'y tuluyan kang humimbing

anumang lumbay ay huwag mong isiping parating

at sasalubong ang magandang araw sa paggising

- gregoriovbituinjr.

Ang kahulugan ng buhay

ANG KAHULUGAN NG BUHAY

inaamin ko, dati akong makata ng lumbay

mas mahalaga sa akin ang kahulugan ng buhay,

ang pagsisilbi sa masa, iyon ang mas may saysay

kaysa pribadong pag-aari't mga yamang taglay

di ako nabubuhay para kumita ng pera

o magtrabaho nang utang ay bayaran tuwina

wala sa pangungutang at pagkita ang esensya

ng buhay, kundi ang magsilbi sa bayan, sa masa

noon nga'y tinutula ko ang samutsaring lungkot

pagkat buhay sa mundo'y tunay na masalimuot

pagkat nananahan sa bansa'y namumunong buktot

bayang pinamumugaran ng tiwali't baluktot

anong kahulugan ng pagkasilang ko sa mundo?

ang magkaroon ng laksang pag-aaring pribado?

magkaroon ng kapangyarihan, magpulitiko?

magpayaman, magpasarap, pagkatapos ay ano?

mabuti na lang, tinahak ko'y buhay-aktibista

may kahulugan ang buhay, nagsisilbi sa masa

pinaglalabang kamtin ang panlipunang hustisya

tunay na nagpapakatao't nakikipagkapwa

kaysa mauto't maging kawal ng gobyernong ganid

na tinotokhang lamang ang inosente't kapatid

ninenegosyo ang dangal, sa sama binubulid

ng sistemang bulok na dapat tuluyang mapatid

ang pakikipagkapwa ang kahulugan ng buhay

na mga pinagsasamantalahan ang karamay

lipunang makatao ang inaadhika't pakay

ako'y aktibistang kumikilos hanggang mamatay

- gregoriovbituinjr.

Dapat lagi ka sa tama

DAPAT LAGI KA SA TAMA

dapat lagi ka sa tama

ito ang aming adhika

ipinaglalabang kusa

kung ano ang laging tama

huwag magsasamantala

o mang-aapi ng kapwa

dapat makamit ng masa

ang panlipunang hustisya

ngayon, natatandaan ko

ang bilin ng aking lolo

na lagi kang magmamano

pagkat tanda ng respeto

lola naman ay nagsabi

huwag kang magpapagabi

mahirap, baka maapi

o tumimbuwang sa tabi

sundin mo ang health protocol

at magdala ng alkohol

sa face mask man ay gumugol

basta't malayo sa trobol

igalang ang matatanda

igalang din kahit bata

igalang sinumang dukha

magsasaka't manggagawa

huwag kang basta titingin

sa mga siga't mahangin

baka bigla kang bugbugin

ng mga utak-salarin

dapat gawin mo ang wasto

ipaglaban ang prinsipyo

marangal kahit kanino

bawat isa'y may respeto

- gregoriovbituinjr.

Ang diwata sa likod

ANG DIWATA SA LIKOD

buti't di ako nagitla

nasa likod ang diwata

ano kayang sinambitla

ng diwata sa makata

tila nangamoy pinipig

ang pinigilang pag-ibig

hanggang sa puso'y makinig

at nagyapusan ang bisig

ang diwata'y nangalabit

sa makata'y may hinirit

bawat tanong na bakit

ay lagi na lang may sirit

sa pagsintang di masabi

puso ang nakaintindi

- gregoriovbituinjr.

Kaunting tulong para sa kalikasan

KAUNTING TULONG PARA SA KALIKASAN

patuloy pa rin akong gumagawa ng ekobrik

na sa mga patay na oras ay nakasasabik

gupit ng gupit ng plastik ng walang tumpik-tumpik

upang tulungan ang kalikasan sa kanyang hibik

paulit-ulit ko mang sabihing naglipana

ang plastik na basura sa laot, bahay, kalsada

ngunit tila binabalewala ito ng iba

katwiran nga'y may trak na tagahakot ng basura

bukod sa paglikha ng ekobrik, may yosibrik din

na pawang upos ng yosi naman ang titipunin

at ipapasok sa boteng plastik, isa-isahin

ah, nakakadiri naman daw ang aking gawain

ngunit nais kong may maitulong sa kalikasan

ekobrik at yosibrik ang aking pamamaraan

ayokong malunod sa upos ang ating karagatan

ayokong maging basurahan ang mga lansangan

gawing mesa't upuan ang magagawang ekobrik

pag-isipan kung anong magagawa sa yosibrik

mahalaga'y matipon ang ating mga siniksik

baka naman may makita pang solusyon sa plastik

kaunting tulong lang naman ang aking ginagawa

kaya sana layuning ito'y iyong maunawa

kung tutulungan mo ako'y huwag ngawa ng ngawa

kung nais mong tumulong, halina't gawa ng gawa

- gregoriovbituinjr.

Ano nga ba ang kahulugan ng salitang "tunód"?

ANO NGA BA ANG KAHULUGAN NG "TUNÓD"?

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Naguluhan ako nang makita ko sa UP Diksyunaryong Filipino at sa English-Tagalog Dictionary ni L. English ang kahulugan ng salitang "tunód" na kaiba sa orihinal na pagbanggit dito sa isang katutubong tula o salawikaing malaon nang nalathala.

Sa sanaysay na "Mga Diwa ng Salawikain" ni Virgilio S. Almario, na nalathala sa aklat na "Bakit Kailangan Natin si Pedro Bucaneg?" ay nalathala sa pahina 125 ang sumusunod na saknong:

Pag di ka naglingón-likód

Dito sa bayang marupok,

Parang palasô at tunód

Sa lupa ka mahuhulog.

Ang saknong na ito ang Salawikain 105 sa saliksik ni Almario sa aklat ng isang Jose Batungbacal, ang 101 Selected Tagalog Proverbs and Maxims (1937):

Dahil hindi ko maunawaan ang salitang "tunód" ay tiningnan ko agad iyon sa dalawang diksyunaryo. Ayon sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1289, ang kahulugan ng "tunód" ay: matulis at pahabang sandatang ginagamit na pambala sa busog Cf PALASÔ: ARROW, PLETSA

at sa English-Tagalog Dictionary, pahina 55, na ang Tunód ay Palasô rin, na siyang salin ng arrow.

Kung sa dalawang diksyunaryo, ang "tunód" ay palasô rin pala, bakit sa ikatlong taludtod ng Salawikain 105 ni Batungbacal ay magkasama ang palasô at tunód na animo'y magkaiba ng kahulugan?

Marahil, oo, marahil, magkaiba ang palasô at tunód sa pagtingin ni Batungbacal, dahil marahil sa kaibahan ng yari nito. Marahil ang palasô ay yari sa bakal at ang tunód ay yari sa kawayan. Na kapwa maaaring ipambala sa busog. Kumbaga, ang busog at palasô ang siyang tinatawag nating pana. Maaari din namang ang palasong bakal ay yaong gamit ng dayuhan, habang tinatawag namang tunód yaong gamit ng mga katutubo. Subalit iyon ay sapantaha ko lamang.

Maaaring sa iba, balewala ang usaping ito. Subalit sa aming mga makata o nagsusulat ng tula, magagamit namin ang tunód sa anumang tulang maaari naming magamit sa hinaharap. Lalo na kung naghahanap kami ng katugma sa aming tulang may sukat at tugma. Tingnan ang kinatha kong tanaga:

animo'y mga tuod

ang tanod na nagbuklod

nang sila'y mapaluhod

nailagan ang tunód

Kaya ang tunay na kahulugan ng salitang ito, at marahil ang pagsasalarawan mismo sa tunód, ay magandang masaliksik at malaman.